මෝහන චිකිත්සාව: එය කුමක්ද? එහි ඉතිහාසය හා මූලික තොරතුරු
මෝහන චිකිත්සාව ගැන ඔබ අසා තිබෙනවාද?

බොහෝ දෙනෙකුට මෙය ගුප්ත, අද්භූත, හෝ බිය ජනක දෙයක් ලෙස පෙනෙන්න පුළුවන්. එහෙත්, මෝහන චිකිත්සාව යනු විද්‍යාත්මක පදනමක් සහිත, මනසේ ගැඹුරු තලයන් සමඟ සම්බන්ධ වී මිනිසුන්ගේ ජීවිතයේ ගැටලුවලට විසඳුම් සෙවීමට උපකාරී වන චිකිත්සා ක්‍රමයකි. ශ්‍රී ලංකාවේ මෝහන චිකිත්සාව ගැන බොහෝ මිත්‍යා මත තිබෙන නිසා, මෙම ලිපි මාලාව ඔබට එය පිළිබඳ නිවැරදි දැනුමක් ලබා දීමටත්, එහි වැදගත්කම තේරුම් කර දීමටත් උත්සාහ කරනවා. මෙම පළමු ලිපියේදී අපි මෝහන චිකිත්සාවේ මූලික තොරතුරු, එහි ඉතිහාසය, සහ එය ඔබට තේරුම් ගැනීමට පහසු ආකාරයෙන් බලමු.

මෝහන චිකිත්සාව යනු කුමක්ද?
මෝහන චිකිත්සාව (Hypnotherapy) යනු පුහුණු චිකිත්සකයෙකුගේ (hypnotherapist) මගපෙන්වීම යටතේ පුද්ගලයෙකුගේ මනස ගැඹුරු ලිහිල් තත්වයකට (trance) ගෙන යාමයි. මෙම තත්වයේදී, ඔබේ චිත්තවේග, මතකයන්, හැසිරීම් රටා ආදිය ගැඹුරින් විමසා බැලීමටත්, ඒවා ධනාත්මකව වෙනස් කිරීමටත් චිකිත්සකවරයාට හැකියාව ලැබෙනවා. එය ඔබේ මනස “නින්දට” යැවීමක් නොවේ. ඔබ සම්පූර්ණයෙන් සිහිනුවණින් සිටිනවා, එහෙත් බාහිර ලෝකයේ බාධා අඩු වෙලා, ඔබේ යටි සිතට වැඩි අවධානයක් යොමු කිරීමට හැකි තත්වයකට ඔබ පත්වෙනවා.
උදාහරණයක් ලෙස, ඔබට යම්:
බියක් (phobia): උස තැන්වලට බිය, ජනතාව ඉදිරියේ කතා කිරීමේ බිය
පුරුද්දක් (addiction): දුම්පානය, අධික ආහාර ගැනීම නිසා තරබාරු වීම
ඉවත් කර ගැනීමට අවශ්‍ය නම්, මෝහන චිකිත්සාව ඒ බිය හෝ පුරුද්ද ඇතිවූ මූලයන් හඳුනා ගැනීමටත්, ඒවා ධනාත්මකව වෙනස් කිරීමටත් උපකාරී වෙනවා. එය මායාවක් හෝ ගුප්ත, අද්භූත ක්‍රමයක් නොවේ. එය ඔබේ මනසේ ස්වභාවික හැකියාවන් උපයෝගී කරගන්නා විද්‍යාත්මක ක්‍රමවේදයකි.

මෝහනයේ ඉතිහාසය: කෙටි බැල්මක්
මෝහන චිකිත්සාවේ මූලයන් බොහෝ ඈතට දිවෙනවා. පුරාණ ඊජිප්තු, ග්‍රීක, හා ඉන්දියානු සංස්කෘතීන් භාවනාව, ලිහිල් තත්වයන්, හා යෝජනා (suggestions) භාවිතා කරමින් මානසික හා ශාරීරික රෝග සුවපත් කිරීමට උත්සාහ කළා. නමුත් නූතන මෝහන චිකිත්සාව 18වැනි සියවසේදී ඔස්ට්‍රියානු වෛද්‍යවරයෙකු වූ ෆ්‍රෑන්ස් ඇන්ටන් මෙස්මර් (Franz Anton Mesmer) විසින් හඳුන්වා දුන්නා.
මෙස්මර් “සත්ව චුම්බකත්වය” (animal magnetism) යන මතය ඉදිරිපත් කළා. ඔහු විශ්වාස කළේ මිනිස් සිරුරේ චුම්බක බලයක් ඇති බවත්, එය යොදාගෙන රෝග සුවපත් කළ හැකි බවත්ය. ඔහුගේ චිකිත්සාවන් ජනප්‍රිය වුණත්, විද්‍යාත්මක ලෝකය ඒවා පිළිගත්තේ නැහැ. එහෙත්, මෙස්මර්ගේ වැඩ තුළින් මෝහනයේ බලය ලෝකයට හඳුනා දුන්නා. ඔහුගේ නමින් පසුව මෙම ක්‍රමය “මෙස්මරිසම්” ලෙසත් හඳුන්වනු ලැබුවා.
19වැනි සියවසේදී, ස්කොට්ලන්ත වෛද්‍යවරයෙකු වූ ජේම්ස් බ්‍රේඩ් (James Braid) මෝහනයට නූතන විද්‍යාත්මක පදනමක් ලබා දුන්නා. ඔහු “මෝහනය” (hypnosis) යන යෙදුම හඳුන්වා දුන්නේ ග්‍රීක වචනයක් වන “hypnos” (නින්ද) යන්නෙන් බිඳුවක් ලෙසයි. බ්‍රේඩ් පෙන්වා දුන්නේ මෝහනය යනු නින්දක් නොව, මනසේ ගැඹුරු අවධානයක් යොමු වූ තත්වයක් බවයි. ඔහුගේ වැඩ නිසා මෝහනය වෛද්‍ය විද්‍යාවේ කොටසක් බවට පත්වුණා.
20වැනි සියවසේදී, මිල්ටන් එරික්සන් (Milton Erickson) වැනි චිකිත්සකයන් මෝහන චිකිත්සාව තවත් ඉදිරියට ගෙන ගියා. ඔවුන් එය මනෝවිද්‍යාව සමඟ ඒකාබද්ධ කරමින්, මානසික ගැටලු, ආතතිය, පුරුදු වෙනස් කිරීම, ආත්ම ශක්තිය ඇති කිරීම ආදියට යොදා ගත්තා. අද වන විට, මෝහන චිකිත්සාව ලෝකයේ බොහෝ රටවල පිළිගත් චිකිත්සා ක්‍රමයක් ලෙස භාවිතා වනවා.
මෝහනය ගැන පවතින මිත්‍යා මත
ශ්‍රී ලංකාවේ බොහෝ දෙනා මෝහන චිකිත්සාව ගැන බියෙන් හෝ සැකයෙන් බලන්නේ එය ගැන තිබෙන වැරදි අදහස් නිසයි. ඒවා බිඳ දමමු:
මෝහනය කළාම මගේ මනස වෙනත් කෙනෙකුට පාලනය කරන්න පුළුවන්ද?
නැහැ! මෝහනය මඟින් ඔබේ මනස කිසිවෙකුට පාලනය කළ නොහැකියි. ඔබේ කැමැත්ත සහ අවබෝධය ඇතිව මෙම ක්‍රියාවලිය සිදු වෙනවා.
මට මතකයක් අහිමි වේද?
නැහැ! ඔබට සියල්ල මතක ඇති. මෝහන තත්වයෙන් පිටවූ පසු ඔබට හැම දෙයක්ම මතකයි.
මට අවශ්‍ය නොවන දෙයක් කරන්න සිදුවේද?
නැහැ! මෝහනය යනු ඔබේ කැමැත්තෙන් සිදු වන ක්‍රියාවලියක් බැවින්, ඔබේ විශ්වාසයට හෝ මානසික වටිනාකම්වලට පටහැනිව කිසිවක් සිදු වන්නේ නැහැ.
මෝහනය යනු මායාවක් හෝ අද්භූත දෙයක්ද?
නැහැ! එය විද්‍යාත්මකව පරීක්ෂා කළ, මනසේ ස්වභාවික තත්වයන් යොදාගන්නා ක්‍රමයකි.
මෝහන තත්වයේදී හිර වෙනවාද?
නැහැ! මෝහනය යනු සන්සුන්, ස්වභාවික තත්වයකි. ඔබට ඕනෑම වෙලාවක එයින් පිටවිය හැකියි.
සමහර අයට පමණක් මෝහනය කළ හැකිද?
නැහැ! ලෝකයේ 97%කට වැඩි පිරිසකට මෝහන තත්වයට ඇතුළු විය හැකියි. එය ඔබේ විශ්වාසය හා සන්සුන් බව මත රඳා පවතිනවා.
මෝහනය ආරක්ෂිතද?
ඔව්! මෝහනය යනු සන්සුන්, ස්වභාවික, හා විද්‍යාත්මකව පිළිගත් මනෝවෛද්‍ය ක්‍රමයකි. එය අවදානම් ක්‍රියාවලියක් නොවේ.
මෝහන චිකිත්සාවෙන් ලැබෙන ප්‍රතිලාභ
මෝහන චිකිත්සාව බොහෝ ගැටලුවලට උපකාරී වෙනවා. උදාහරණ කිහිපයක්:
ආතතිය, කනස්සල්ල, හා බියවීම් (phobias) අඩු කිරීම.
දුම්පානය, බර වැඩිවීම වැනි පුරුදු පාලනය.
නින්ද නොයාම, වේදනාව පාලනය වැනි ගැටලුවලට සහනය.
ආදර සබඳතා, විවාහ ජීවිතය, හා පවුල් ගැටලු සමනය කිරීම.
අධ්‍යාපන කාර්ය සාධනය වැඩි කිරීම.
ආත්ම විශ්වාසය හා ධනාත්මක චින්තනය වැඩි කිරීම.
අපේ රටට මෝහන චිකිත්සාව වැදගත් වන්නේ ඇයි?
ශ්‍රී ලංකාවේ බොහෝ දෙනෙක් මානසික ආතතිය, බියවීම්, හෝ හානිකර පුරුදු ගැන පුද්ගලික ගැටලු තිබුණත්, ඒවා ගැන කතා කිරීමට බිය වෙනවා. මෝහන චිකිත්සාව මේ ගැටලුවලට ආරක්ෂිත, ඵලදායි විසඳුමක් ලබා දෙනවා. එය බටහිර රටවල බහුලව භාවිතා වුවත්, අපේ රටේ තවමත් එය ගැන දැනුවත්භාවය අඩුයි. එබැවින්, මෙම ලිපි මාලාව ඔබට මෝහන චිකිත්සාව ගැන තවත් තොරතුරු ලබා දෙනවා.
ඉදිරියට...
මෙම පළමු ලිපියෙන් ඔබට මෝහන චිකිත්සාවේ මූලික තොරතුරු හා එහි ඉතිහාසය ගැන තේරුම් ගැනීමට හැකි වන්නට ඇති. ඊළඟ ලිපිවලදී, අපි මෝහන චිකිත්සාවේ ක්‍රියාවලිය, එය භාවිතා වන තත්වයන්, හා ශ්‍රී ලාංකික ජනතාවට එය යොදා ගැනීමේ ඉඩකඩ ගැන ගැඹුරින් කතා කරමු. ඔබට මෝහන චිකිත්සාව ගැන තවත් උනන්දුවක් ඇති නම්, ඊළඟ ලිපියත් බලන්න!
අවසානයේ
මෝහන චිකිත්සාව යනු ඔබේ මනසේ ශක්තිය යොදාගෙන ජීවිතය වඩාත් යහපත් කිරීමට ඇති මාවතකි. එය බිය ජනක හෝ අද්භූත දෙයක් නොව, විද්‍යාත්මකව ඔප්පු කළ හැකි, ඔබේ ජීවිතයට ධනාත්මක වෙනසක් ගෙන එන ක්‍රමයකි.

Hypnotherapist (ABH certified)
මෝහන චිකිත්සක (ඇමරිකානු මෝහන චිකිත්සක මණ්ඩලයේ අනුමත සහතික ලත්)
T.I. Weerathunga